امام صادق علیه السّلام فرمودند:مَن قَرَا القُرآن و هو شابٌّ مُؤمِنٌ ، اختَلَطَ القُرآنُ بلَحمِهِ و دَمِهِ؛ *** هر جوان مؤمنی که قرآن بخواند، قرآن با گوشت و خون او را در می آمیزد. *** الامام صادق علیه السّلام- الوسائل 14/2 ***
خانه >> آموزش >> آموزش روانخوانی >> آموزش حروف مدّی (صدا های کشیده)

آموزش حروف مدّی (صدا های کشیده)



درس پنجم: حروف مدّی (صدا های کشیده)

سوالات ابتدایی درس:

  1. تعریف هر یک از حروف مدّی (الف مدّی، واو مدّی و یاء مدّی) را بیان کنید.
  2. صدای هر یک از حروف مدّی را بیان کنید؟
  3. شکل نوشتاری هر یک از حروف مدّی به چه شکل می باشد؟

دانلود آموزش تصویری

شروع درس

در این درس می خواهیم به بیان تفصیلی صداهای کشیده (حروف مدّی) بپردازیم.

صداهای کشیده عبارتند از: «۱. الف مدّی (ـٰ ا۲. یاء مدّی (ـٖی۳. واو مدّی (ـُو)»؛ که به ترتیب ویژگی هر یک را بیان می کنیم:

الف مدّی

  • شکلش: «ـٰ ا»؛ یعنی الفی که ماقبل آن فتحه باشد(۱) (۲).
    • نکته (۱) {وجه تسمیه}: به این الف، الف مدّی گویند چرا که باعث دو برابر مدّ و کشش(۳) صدای فتحه می شود.
  • صدایش: صدای الف مدّی همه جا به یک شکل نمی باشد. اگر الف مدّی بعد از هشت حرف «خ، ص، ض، ط، ظ، غ، ق، ر» بیاید {مثل خَافَ، ضَاقَ، طَابَ} به صورت درشت و پر حجم (شبیه صدای «آ» در فارسی) تلفّظ می گردد و اگر بعد از بیست حرف دیگر بیاید، به صورت نازک و کم حجم (همان صدای فتحه منتها به همراه کشش دو برابر(۴)) ادا می گردد(۵).
    • نکته: الف مدّی، گاهی به علّت التقاء ساکنین خوانده نمی شود. إن شاء الله در درس های آینده این نکته را مفصّلاً توضیح خواهیم داد.
  • تمرین: لطفاً کلمات زیر را به هر دو صورت تفکیکی(۶) و ترکیبی بیان کنید:

رَانَ  مُقَامَ  غَالِبَ  ظَاهِرُ  اَصَابَ  عَصَاکَ  یُطَافُ  یُضَاعَفُ  ثَمَرَاتِ

دَحَاهَا  خَاتَمَ  حَارَبَ  اَرَادَا  عِظَامَ  صَالِحَاتِ  خِلَافَکَ  اَرَاذِلُنَا  بِضَاعَتُنَا  مَغَارِبِهَا

یاء مدّی

  • شکلش: «ـٖی»؛ یعنی یائی که ماقبل آن کسره باشد(۷).
    • نکته (۱) {وجه تسمیه}: به این یاء، یاء مدّی گویند چرا که باعث دو برابر مدّ و کشش صدای کسره می شود.
  • صدایش: صدای یاء مدّی همه جا به یک شکل می باشد. صدای آن همان صدای کسره (همانند صدای «ای» در فارسی) می باشد منتها به همراه کشش دو برابر.
    • نکته: یاء مدّی، گاهی به علّت التقاء ساکنین خوانده نمی شود. إن شاء الله در درس های آینده این نکته را مفصّلاً توضیح خواهیم داد.
  • تمرین: لطفاً کلمات زیر را به هر دو صورت تفکیکی (بخش بخش) و ترکیبی بیان کنید:

رُسُلِی  یُرِیدُ  اُنِیبُ  نُسُکِی  قَمِیصِی  سَبِیلِی  غَنَمِی  مَدِینِینَ  سَیُصِیبُ

واو مدّی

  • شکلش: «ـُو»؛ یعنی واوی که ماقبل آن ضمّه باشد(۸).
    • نکته (۱) {وجه تسمیه}: به این واو، واو مدّی گویند چرا که باعث دو برابر مدّ و کشش صدای ضمّه می شود.
  • صدایش: صدای واو مدّی همه جا به یک شکل می باشد. صدای آن همان صدای ضمّه (همانند صدای «او» در فارسی) می باشد منتهی به همراه کشش دو برابر.
    • نکته: واو مدّی، گاهی به علّت التقاء ساکنین خوانده نمی شود. إن شاء الله در درس های آینده این نکته را مفصّلاً توضیح خواهیم داد.
  • تمرین: لطفاً کلمات زیر را به هر دو صورت تفکیکی (بخش بخش) و ترکیبی بیان کنید:

اَقُولُ – قُلُوبُ – صُدُورِ – قارُونَ – قادِرُونَ – فَعَقَرُوها – فَذَبَحُوهَا – یُخادِعُونَ – یَتَلاوَمُونَ


[۱] از آنجایی که نمی توان الفی را پیدا کرد که ما قبل آن فتحه نباشد، پس می توان تمامی الف ها را الف مدّی نامید. {البته لازم به ذکر است که الف را با همزه ی با کرسی الف اشتباه نگیرید. ان شاء الله مبحث کرسی همزه در درس های آینده بیان خواهد شد}.

[۲] به عبارتی دیگر، حرف ماقبل آن مفتوح باشد.

[۳] مدّ و کشش هر دو دارای یک معنا هستند.

[۴] اگر یادتان باشد در درس های قبل هم گفتیم که در عربی بین صداهای کوتاه و کشیده فقط تفاوت کمّی وجود دارد نه کیفی {البته صدای الف مدّی بعد از هشت حرف پر حجم را استثناء کنید}.

[۵] این حالت الف به این علّت است که الف مدّی همیشه تابع حرف قبل از خود است. اگر حرف قبل آن از حروف پر حجم (در تجوید با معنای پر حجم بودن یک حرف بیشتر آشنا می شوید) باشد، الف مدّی نیز به صورت پر حجم ادا می شود و اگر از حروف کم حجم باشد، الف مدّی نیز به صورت کم حجم ادا می گردد.

[۶] از آنجایی که روش بیان تفکیکی (بخش بخش) تمارین را در درس قبل یاد گرفتید، لذا به نظر می رسد دیگر نیازی به کشیدن جدول و … نیست.

[۷]: به عبارتی دیگر، حرف ماقبل آن مکسور باشد.

[۸] به عبارتی دیگر، حرف ماقبل آن مضموم باشد.

لینک کوتاه :

 کد جهت بارگذاری لینک سایت در موبایل و تبلتQR:  آموزش حروف مدّی (صدا های کشیده)

درباره‌ی Administrator

Administrator

مهندس بهمن علی پور سرپرست ،برنامه نویس و پشتیبان پایگاه بزرگ قرآنی طه
مجری طراحی و برنامه نویسی سایت های شرکتی-شخصی-اداری و همچنین سئو و بهینه-
سازی پرتالهای مختلف وغیر